Duong Lam Anh

Khúc Bình An

Tôi không phải là người có đạo thế nhưng lại yêu tha thiết những khúc thánh ca và nhạc Giáng Sinh. Nhấp chuột vào hình để xem.

Tôi không thể giải thích được một cách rạch ròi tại sao, chỉ biết rằng những khi những giai địêu thiên thần đó vang lên, lòng tôi lại thấy thanh thản và ấm áp kỳ lạ dù ngoài kia là mưa gió bão bùng, là lạnh cắt da cắt thịt. Tất cả những buồn vui của trần gia dường như bay đi hết, để còn lại sự tinh khiết và bình an vô ngần.

Đôi khi, chỉ một phút giây ngắn ngủi nào đó cũng có thể hằn sâu vào tâm trí cả một đời người và một trong những phút giây đó đến với tôi thật tình cờ vào một buổi sáng cận kề Giáng Sinh trên đất Mỹ. Boston những ngày cuối năm tuyết rơi trắng xóa. Đối với những ai lần đầu thấy tuyết thì đó là một cảm giác rất tuyệt. Nhưng với người sống xa nhà, đã trãi qua mùa đông tuyết giá mới cảm hết được nỗi cô quạnh, nỗi buồn không tên khi ngồi bên khung của sổ nhỏ xíu nhìn ra ngoài kia cả một không gian trắng xóa và tịch không một bóng người. Giáng Sinh đã đến thật gần. Áo ấm trùm kín, găng tay dày cộm, chận ngập trong tuyết, mỗi hơi thở bay ra hóa khói mù, tôi đi ngang qua những ngôi nhà gỗ đơn giản trang trí những hình tượng Giáng Sinh với những màu truyền thống là trắng, đỏ và xanh chai. Ở đây, như là một luật bất thành văn, cứ mỗi dịp lễ lạc thì người ta lại trang hoàng nhà cửa của mình với một niềm tự hào thầm lặng khi  thấy khách qua đường phải ngước nhìn. Sự náo nức của những ngày lễ mùa đông ở Boston hình như không nằm ở sự ồn ả của âm thanh như thường thấy ở quê nhà mà chính ở những hình ảnh. Nhà cửa, các shopping malls đầy những biểu tượng Giáng Sinh. Đường phố lặng thinh dù là vào những ngày lễ. Thỉnh thoảng một chiếc xe vút qua. Một trong những hình ảnh cứ đọng mãi trong trí nhớ của tôi về nước Mỹ là hình ảnh những chiếc xe lao vút đi và từ đó vẳng ra tiếng nhạc xập xình. Chỉ thoáng qua thôi vì nó sẽ biến mất rất nhanh cùng với sự biến mất của chiếc xe đang chạy ở tốc độ cao. Hình ảnh đó có thể là bình thường đối với nhiều người nhưng không hiểu sao, nó lại ghi dấu vào trí nhớ của tôi. Ở Mỹ, người ta có thể nghe nhạc từ đài FM bất cứ giờ nào, vì vậy có vẻ như là thói quen của dân Mỹ là hễ cứ lên xe là bật ngay đài FM. Và tôi cũng vậy, không biết mình bị nhiễm thói quen đó từ khi nào. Tôi với tay bật chiếc công tắt và… một giai điệu vang lên làm tôi chết lặng. Giọng hát khàn đục, chậm rãi, huyễn hoặc đầy ma lực của Nat King Cole đang ca bài A Christmas Song. Đó không phải là một bài hát mới nhưng trong không khí Giáng Sinh ngay trên đất Mỹ đã làm tôi cảm động thật sự. Bây giờ, cứ mỗi mùa Giáng Sinh thì thế nào tôi cũng phải nghe lại bài hát đó và mỗi lần như thế, hình ảnh con đường đầy tuyết, cái lạnh đằm thắm của Giáng Sinh lại thấm đẫm trong tôi như mới hôm nào cho dù Giáng Sinh ở Việt Nam lúc lạnh, lúc mưa, tôi vẫn nhìn ra một bầu tuyết trắng, một con đường êm, những cành cây trụi lá khẳng khiu nhẫn nại đứng im lìm và cái yên ắng đến rợn người của những mùa đông lạnh giá. Mọi thứ cứ như một cuộn phim của ký ức vẫn tươi mới dù bao năm đã trôi qua. 

A Christmas Song
Nat King Cole

Chestnuts roasting on an open fire,
Jack Frost nipping at your nose,
Yuletide carols being sung by a choir,
And folks dressed up like Eskimos.

Everybody knows a turkey and some mistletoe,
Help to make the season bright,
Tiny tots with their eyes all a-glow,
Will find it hard to sleep tonight.

They know that Santa's on his way
He's loaded lots of toys and goodies on his sleigh,
And ev'ry mother's child is gonna spy,
To see if reindeer really know how to fly.

And so I'm offering this simple phrase,
To kids from one to ninety-two,
Although it's been said
Many times, Many ways
Merry Christmas to you.

[musical interlude]

And so I'm offering this simple phrase,
To kids from one to ninety-two,
Although it's been said
Many times, Many ways
Merry Christmas to you.

Ghi chép từ một chuyến đi xa (24)

    Chiều tiếp theo lại có một buổi tiệc khác cho hai đoàn còn lại là đoàn Ireland và đoàn Việt Nam tại nhà của gia đình McManemins. Ngôi nhà không rộng nhưng có một khoảnh vườn nho nhỏ làm sân chơi cho trẻ em và cũng là nơi chúng tôi tổ chức tiệc ngoài trời. Không còn đông đúc như trước đây nữa do đoàn Bhrutan đã về nước, không khí có phần trầm lắng hơn. Vậy là khoảng thời gian của chúng tôi ở Telluride sắp kết thúc. Sau buổi tiệc này thì đến lượt đoàn Việt Nam sẽ rời Telluride. Thật ra thì chúng tôi chưa rời nước Mỹ hẳn vì còn có một tuần nữa ở thành phố Los Angeles. Đó là một sự ưu ái dành riêng cho đoàn. Wendy muốn các em thiếu nhi Việt Nam có cơ hội biết đến một thành phố lớn của Mỹ nữa sau khi thăm Tellude là một thành phố nhỏ ở vùng núi. Phải nói đến bây giờ, chúng tôi mới có những giây phút thật sự thư giãn sau những ngày quay cuồng với những hoạt động nối tiếp nhau. Người Mỹ có sức làm việc thật đáng nể, chương trình không hề có một khoảng trống thừa thãi nào. Cũng vì thế khi mọi chuyện đã xong, chúng tôi cảm thấy thật sự thư thái. Lúc này những “người lớn” chúng tôi mới có thì giờ thong thả chuyện trò. Các em thiếu nhi Ireland và phụ huynh đi cùng sẽ là những người rời Telluride cuối cùng; họ hẹn sẽ đến đưa tiễn chúng tôi ngày hôm sau… (Đừng quên nhấp chuột vào hình để xem.)

    3 giờ chiều nay chúng tôi sẽ rời Telluride để sang Los Angeles. Buổi sáng tôi dậy sớm hơn thường lệ, tranh thủ ra phố lần cuối, luôn dịp mua sắm một vài thứ, sợ rằng khi qua LA, sẽ không còn nhiều thời gian để làm việc đó bởi chương trình ở LA cũng đầy ắp các hoạt động. Tự nhiên sáng nay tôi thấy Telluride đẹp quá. Trời im mát thật thích hợp cho việc đi dạo. Cảm giác tiếc nuối là không thể tránh khỏi. Tạm biệt Telluride, cái thành phố quá dễ thương với những con người dễ mến. Tôi lại tranh thủ loanh quanh một vòng thành phố, chụp thêm vài bức ảnh rồi đi ra chợ. Tôi mua vội một ít đồ và khẩn trương quay về nhà để tiếp tục gói ghém đồ đạc. Đi ngang nhà hát thì bỗng nhiên trời đổ mưa. Mưa ở vùng núi đến vội vàng xối xả khiến tôi phải dừng lại trú dưới một mái hiên, có phần hơi sốt ruột vì còn phải về chuẩn bị hành lý. Mùa hè năm nay nghe nói là khá khô vì đã lâu không có một giọt mưa. Vậy mà trời lại mưa vào cái ngày chúng tôi rời thành phố. Chờ cho mưa dứt, tôi liều mình đi, lấy áo khoát che đầu vội vàng về nhà. Telluride trong mưa đẹp đến nao lòng dù đượm vẻ u buồn như thường thấy ở những thành phố cao nguyên. Tôi lại thích cái cảm giác đó, hơi hiu qụanh và buồn một chút nhưng thật lãng mạn. Cái buồn của những cơn mưa vùng núi là cái buồn tinh khiết. Lại nữa, không khí quá khô ở cao nguyên thường làm cho người ta khó thở. Khi có mưa, những người đến từ xứ nhiệt đới như chúng tôi cảm thấy dễ chịu hơn nhiều, tha hồ mà hít thở không khí và hơi nước. Trong mưa lạnh Telluride có vẻ như đẹp hơn, cô đơn hơn.

Rồi giờ chia tay cũng đến. Trời bỗng lại đổ một cơn mưa lớn và làm cho không khí nặng nề hơn. Mọi người đã tề tựu đông đủ để nói lời chia tay. Chúng tôi rất cảm động khi nhận ra rằng ngày hôm sau, khi đoàn Ireland rời Mỹ, chẳng còn ai đưa tiễn. Judy đem đến cho tôi một chiếc gối khác thay cho chiếc gối tôi đã để quên trên máy bay, Sally tặng tôi chiếc đĩa nhạc world music, loại nhạc chị say mê, Wendy tặng chiếc áo thun có cổ có in chữ Telluride mà bà bảo “Có thể mặc đi làm được đó,” Lisa thì tặng chiếc áo T-shirt có hình núi non, biểu tượng của Colorado… Một sự cố bất khả kháng đã xảy ra vào lúc cần kíp nhất. Chiếc chìa khoá xe trên bàn làm việc của Wendy biến mất. Anh tài và cả đoàn dáo dát đi tìm. Tôi nhớ lại ngày hôm trước Julian đã cầm chiếc chìa khoá đó luôn miệng nói “This is grandmother’s!” (Đây là chìa khoá của bà nội!”) và sau đó vứt đâu mất. Chuyện đó là thường tình với một đứa trẻ lên 3. May thay cuối cùng chúng tôi kiếm được chiếc chìa khóa dự phòng. 

Nước mắt chảy như mưa. Gần cả tiếng đồng hồ mọi người vẫn chưa muốn rời. Anh tài xế tỏ vẻ sốt ruột vì theo chương trình chúng tôi sẽ ghé lại một mall ở Grand Junction để mua sắm trước khi về hostel. Với cái đà này thì chúng tôi sẽ không có nhiều thời gian cho việc đó. Trời vẫn mưa xối xả nhưng khi xe đến khu vực gần nhà Gloria thì hết. Chúng tôi phải ghé lại đây để đón một thành viên khác trong đoàn và chào Gloria, Joe và Erica. Cả bốn người đã sẵn sàng đợi chúng tôi trong khuôn viên một tiệm ăn trước nhà. Đến đó thì thấy Peter cũng có mặt. Tội nghiệp, dù đã tạm biệt chúng tôi ở nhà Wendy, anh vẫn lái xe theo đến tận đây để chào cho được Bơ. Một lần nữa, nước mắt lại rơi. Người Mỹ sống chân thành và cách biểu lộ tình cảm cũng rạch ròi, khi buồn thì khóc, khi vui thì cười. Họ sống thật với con người mình mà không hề làm vẻ màu mè.

(Còn tiếp)

Những ngày của tôi ở CENLET

Bài viết cho tập san kỷ niệm 20 năm Trung tâm Ngoại ngữ CENLET

                              
Nếu không tính một vài lần dạy thay cho thầy giáo của mình lúc còn là sinh viên năm cuối ở Đại học Sư phạm thì có thể nói rằng CENLET là nơi tôi khởi đầu nghiệp dạy học của mình. Mọi người ở nhà vẫn hay trêu là tôi chưa bỏ phí một phút giây nào cả vì họ thấy buối sáng dự lễ tốt nghiệp ở ĐHSP xong thì ngay tối hôm đó, tôi đã cắp sách vở đến trung tâm CENLET để dạy.

Ngày ấy CENLET là một địa chỉ uy tín cho những ai muốn học ngoại ngữ. CENLET nổi tiếng đến nỗi câu  nói “Tôi đi học CENLET,” chẳng biết tự bao giờ, trở thành đồng nghĩa với câu “Tôi đi học ngoại ngữ,” ngay cả khi học viên đang theo học ở một trung tâm khác. Có thể vì những người thành lập trung tâm đã khéo chọn một acronym thật hay, thật ấn tượng và dễ nhớ, cũng có thể vì CENLET là một trong những trung tâm ngoại ngữ ra đời khá sớm ở cái thành phố hiếu học này, cũng có thể do trung tâm là nơi tập trung nhiều giáo viên giỏi… Nhưng chỉ một câu nói thế thôi, dù không đúng và có phần hơi ngớ ngẩn, (nhưng là một sự ngớ ngẩn đáng yêu,) cũng đủ xác tín sự ảnh hưởng mạnh mẽ của trung tâm lên người dân nơi đây…

Tôi nhớ lúc ấy là thời cực thịnh của ngoại ngữ mà đặc biệt là tiếng Anh. Mọi người đổ xô đi học như là một phong trào thịnh hành. Mỗi chiều tối, nhìn những dòng xe nườm nượp đổ đến trung tâm, các lớp học chật cứng học viên, có thể thấy học tiếng Anh lúc ấy là một nhu cầu có thật và trung tâm CENLET đã rất nhanh nhạy tạo cho mình một thương hiệu có tiếng và không ngừng mở rộng tầm lan tỏa của mình. Đó cũng là động lực và nguồn động viên rất lớn cho những giáo viên ngoại ngữ chúng tôi. Ngoài các xuất học hàng ngày ở cơ sở trường Hai Bà Trưng và Quốc Học vào các buổi chiều và tối, tôi nhớ mình còn đi dạy ở các công sở khác như Trung tâm Giới thiệu Việc làm, Sở Điện lực, Sở Xây dựng, v.v., tất cả đều do CENLET quản lý.

CENLET được biết đến không những vì có đội ngũ ban điều hành uy tín và ban giảng huấn dày dạn kinh nghiệm, chọn lọc từ các trường đại học và trung học khắp thành phố mà còn vì những hoạt động sôi nổi vào các dịp lễ. Nhờ dạy ở CENLET mà đội ngũ giáo viên ngoại ngữ chúng tôi tạo được mối liên hệ khăng khít dù mỗi người đến từ một môi trường công tác khác nhau. Mỗi chiều tối, chúng tôi tụ họp lại, cùng chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy và cả kinh nghiệm sống. Các cuộc thi cấp bằng của trung tâm thường tổ chức vào những ngày chủ nhật, buối sáng thi viết, buổi trưa chúng tôi cùng nhau đi ăn trưa và sau đó ở lại để hỏi vấn đáp vào buổi chiều. Thường chúng tôi ăn trưa ở các tiệm. Đó là dịp đồng nghiệp vui vẻ và thân nhau hơn, và CENLET trở thành nơi bắt những nhịp cầu. Rồi những dịp lễ như Tết, ngày Nhà giáo Việt Nam, chúng tôi thường có những buổi gặp mặt thân mật, cùng nhau trò chuyện, ca hát, vui đùa. Những dịp như thế, trung tâm như là một cộng đồng hay là một gia đình lớn.

Cho dù có trí nhớ giỏi đến mấy, khó có thầy cô giáo nào có thể nhớ hết mặt học trò của mình. Đó là lẽ thường của nghiệp giáo. Thế nhưng thỉnh thoảng, tình cờ gặp lại một gương mặt quen quen, ngờ ngợ và vui mừng biết bao khi nghe nói “Thầy còn nhớ em không? Ngày trước thầy dạy em ở CENLET đó.” Và thế là bao nhiêu kỷ niệm ùa về, cái nhớ này lôi kéo cái nhớ kia. Nhớ những lớp học mà trong đó, học viên đủ mọi lứa tuổi, đủ thành phần, trình độ học vấn và vốn sống cũng rất khác nhau. Có những em bé, học sinh phổ thông, sinh viên các trường đại học, có kỹ sư, bác sĩ, họa sĩ và cả những người lao động chân tay. Tất cả đều cần mẫn cùng nhau trong những lớp ngoại ngữ. Lúc ấy khoảng cách về lứa tuổi, nghề nghiệp hay trình độ hầu như không còn nữa mà chỉ còn tinh thần háo hức được học hỏi, được tìm hiểu và mở rộng tầm nhìn. Dạy ở trung tâm có những niềm vui mà những lớp chuyên ngữ ở đại học không có. Có những học viên khi đến lớp hoàn toàn chưa biết đến một từ tiếng Anh, có những người lao động chân tay chân chất, thật thà. Họ đến đây cũng vì miếng cơm manh áo, mong rằng chút vốn tiếng Anh thu nhặt được sẽ giúp ích phần nào cho việc lao động kiếm sống của mình. Đương nhiên với những đối tượng này, mọi thứ đều mới mẻ và tất nhiên chẳng dễ dàng gì. Nhưng với chúng tôi là những người đứng lớp, niềm vui khi thấy học viên của mình trước đây hoàn toàn xa lạ với tiếng Anh vậy mà chỉ một thời gian sau đó, họ có thể cơ bản giao tiếp được với người khác bằng ngoại ngữ, là một phần thưởng lớn.

Thời hoàng kim của ngoại ngữ rồi cũng qua. Số lượng học viên giảm bớt vì việc học ngoại ngữ đã bão hòa. Một vài trung tâm lẳng lặng biến mất. Âu cũng là chuyện bình thường. Do bận rộn công việc, tôi cũng không còn giảng dạy ở đó nữa. Thế nhưng, mỗi khi đi ngang qua trường Hai Bà Trưng, tôi thấy vui trong lòng khi thấy tấm bảng hiệu Trung tâm Ngoại ngữ CENLET vẫn kiêu hãnh đứng đó và tự nhủ rằng trung tâm vẫn còn tồn tại và hoạt động tốt. Sự ồ ạt đi học trước đây có thể đã không còn, nhưng sự ổn định của những lớp học vừa phải vẫn xác nhận sự phát triển đi vào chiều sâu của trung tâm. Có những giảng viên rời trung tâm, nhưng cũng có những người mới đến thay thế. Cũng có thể vì thế mà trung tâm luôn năng động và tươi trẻ chăng. Đương nhiên, cũng như bao cơ sở khác, CENLET cũng phải thay đổi để tồn tại vì nhu cầu ngoại ngữ không ngừng đổi thay. Vấn đề mấu chốt là trung tâm phải liên tục cập nhật, đa dạng hóa các loại hình đào tạo để đáp ứng được nhu cầu luôn biến động của việc học ngoại ngữ. Tôi tin chắc rằng trung tâm đã, đang và sẽ làm được điều ấy vì thương hiệu CENLET vẫn còn đó ở thành phố này…

Huế, tháng 7/2009

Dương Lâm Anh

Đắng mà không đắng

Món ăn Huế có nhiều điều lạ lùng lắm và một trong những điều lạ lùng nhất theo tôi, đó là sự pha trộn tinh tế những tương phản, đôi khi đến cực đoan. Sự cực đoan ấy nằm trong tô cơm hến cay xé, bát canh mướp đắng nhẫn nấu với thịt cua, chén chè bột lọc bọc thịt quay vừa ngọt vừa mặn, và đặc biệt nhất là món canh nấm tràm đắng ngắt.

Chỉ cách Huế một cái đèo và độ hai tiếng đồng hồ xe ô tô, vậy mà người Đà Nẵng không có thói quen và cũng không thể ăn được cái món nấm đắng nghét ấy. Nhưng người Huế thì mê mẩn. Đương nhiên, cũng có người Huế không ăn được, hoặc không biết, có lẽ vì chưa đủ mạo hiểm để thử, nhưng dân Huế “thứ thiệt” thì ắt phải biết. Hơi chủ quan nhưng có thể nói rằng những ai không ăn được nấm tràm thì không phải là người Huế. (Lại một thứ cực đoan nữa rồi!)

Ở Huế, nấm tràm xuất hiện vào cuối mùa hè, khoảng tháng 8, tháng 9, khi những cơn mưa giông cuối mùa còn lần khân rơi xuống. Trên rừng, lá tràm rụng phủ thành lớp dưới đất, số nằm lại đó, số theo nước mưa dạt đi nơi khác rồi tụm lại thành đống. Và đó là nơi những nụ nấm căng tròn, béo núc ních màu nâu tím đằm thắm với vị đắng rẩt đặc trưng xuất hiện. Người ta lên rừng hái về rồi đem ra chợ bán. Thú vị thay, cái màu ấy rất gần với màu tím Huế sâu hun hút. Phải hái đúng thời điểm thì mới có được nấm ngon, lúc tai nấm nẫm chưa xòe nở, còn chân nấm thì tròn và ngắn, ăn giòn, chắc và đắng, chứ khi tai nấm đã nở, chân dài ra thì thịt bị mềm và đôi khi bị nhớt nữa, độ đắng cũng giảm bớt, ăn mất ngon, (mà không đắng thì còn gì là nấm tràm?)

Trước khi chế biến, người ta phải dùng dao lam hoặc dao thật mỏng, thật bén để gọt sạch lớp vỏ, những tai nấm nào lớn thì có thể chẻ đôi ra, rồi ngâm trong nước muối một thời gian để khử độc. Người Huế thường dùng nấm tràm để nấu canh hoặc nấu cháo. Sau này có người sáng tạo thêm món nấm xào nữa nhưng trong gia đình tôi, quen thuộc nhất vẫn là nấu canh với rau tập tàng. Nghe có vẻ đơn giản thật đấy nhưng để được một tô canh ngon phải đúng điệu. Canh nấm tràm có thể nấu với tôm thịt, nhưng tuyệt nhất vẫn là nấu với cá đối. Điều thú vị là mùa nấm tràm cũng trùng với mùa cá đối tháng 7 âm lịch, là thời điểm cá cho thịt ngon nhất. Nấu nấm tràm thì cần phải nhiều nhiều tôm cá một chút để cho vị ngọt quyện với vị đắng của nấm mới ngon. Có vẻ như người ta muốn bù đắp cho cái vị đắng của nấm bằng vị ngọt của thật nhiều tôm cá? Rau tập tàng thì chẳng lạ gì với người Huế. Đơn giản đó là tập hợp nhiều loại rau như rau  ngót, rau mồng tơi, rau khoai, rau dền, rau mã đề, v.v., mỗi thứ một ít. Hoàn hảo nhất nếu đó là những lá rau hái trong vườn nhà vừa tươi ngon, vừa đảm bảo vệ sinh thực phẩm. Hơn nữa, mỗi thứ một vài lá mà ra chợ mua kể cũng phiền đấy. Sự pha trộn mùi vị các loại rau tạo cho bát canh nấm một mùi vị riêng biệt. Canh nấm tràm ăn mát, nhiều rau, tốt cho sức khỏe.

Dù pha trộn mùi vị của các loài rau, vị đắng của nấm vẫn là chủ đạo. Ăn nấm tràm mà không muốn đắng thì xem như “tiêu”. Người biết ăn thì mong bát canh càng đắng càng tốt. Những ai chưa quen thì phải kiên nhẫn một chút vì cần thời gian để lưỡi làm quen với mùi vị khác thường này, và cũng cần sự tinh tế để phát hiện ra cái dư vị ngọt hậu nhẹ nhàng đằng sau cái đắng của nấm. Mới ăn, người chưa quen thấy đắng thật, thậm chí có người còn cười bảo rằng ăn cái gì mà đắng ngắt vậy nè? Nhưng người sành ăn hoặc quen thì cái đắng ấy chẳng đắng chút nào. Ăn canh nấm tràm để hiểu rằng chuyện ăn uống là nghệ thuật chứ không đơn giản là chỉ là thõa mãn cái dạ dày. Bát canh nấm tràm đong dầy cái tỉ mẩn của bàn tay người mẹ gọt từng tai nấm và nhặt từng lá rau, mùi vị pha trộn và trở nên hài hòa. Nhâm nhi từ tốn món canh, thưởng thức vị ngọt hậu len lỏi vị giác sau đó, đôi lúc tự hỏi phải chăng tận cùng của đắng cay là ngọt ngào, hay biết đâu, trong ngọt ngào lại nhuốm màu cay đắng… 

Thoáng châu Âu ở NewPort

               

     Lại một ngày mưa...

                                  Tôi đón xe buýt đến Newport, một thành phố ở Rhode Island, bang nhỏ nhất nước Mỹ, để thăm các toà lâu đài nổi tiếng có từ thể kỷ 19. Trước đây các tòa nhà này thuộc quyền sở hữa của giới nhà giàu có thế lực và rủng rỉnh tiền bạc đến từ New York và Philadelphia. Họ đã cho xây nên những lâu đài này làm nơi nghỉ ngơi vào mùa hè do khí hậu mát mẻ bởi nằm ngay bên cạnh Thái Bình Dương. Các kiến trúc sư nổi tiếng cách tân như Stanford White và Richard Morris Hunt đã được mời đến sáng tạo theo phong cách thịnh hành thời ấy. Vật liệu xây dựng được nhập khẩu trực tiếp từ châu Âu. Nội thất cũng được thiết kế theo phong cách châu Âu và vùng Viễn Đông, trang trí với nhiều bức tranh của các danh hoạ nổi tiếng. Đồ vật trong các lâu đài được săn lùng từ khắp nơi trên thế giới mang về, kiêu hãnh ở những vị trí trang trọng nhất. (Bấm vào hình để xem.)

    Hiện tại, 8 toà lâu đài này do chính quyền địa phương quản lý và trở thành tài sản quý giá của thành phố, hấp dẫn bao khách du lịch. Các tòa nhà này trãi dài trên một con đường mang cái tên quyến rũ là Bellevue Avenue men theo bờ Thái Bình Dương mênh mông xanh thẳm, tạo nên một cảnh sắc vừa hùng vĩ vừa nên thơ.

 
                                    Toà lâu đài lớn nhất trong số này là Breakers ngày trước thuộc về ông chủ tịch tập đoàn tàu lửa New York, người nổi tiếng giàu nhất nước Mỹ thời ấy. Toà nhà khổng lồ có 70 phòng, trang trí theo phong cách Ý phục hưng. Phòng khách cao vời vợi, phòng ăn lộng lẫy được dát vàng lá và đá cẩm thạch với những cây đèn chùm khổng lồ dài đến 3,5 mét. Khuôn viên lâu đài với bãi cỏ xanh mướt rộng ngút mắt nhìn ra Thái Bình Dương xanh thẳm lồng lộng gió dưới bầu trời u ám của môt ngày mưa lất phất, những bụi cẩm tú cầu đầy hoa màu xanh pha tím thật to và thật đẹp. Breakers là tòa nhà được viếng thăm nhiều nhất.

                                     Em trai của chủ tòa nhà Breakers lại là chủ nhân của Marble House, một toà  lâu đài kế cận. Marble lấy tính đối xứng làm trọng. Đặc biệt trong khuôn viên của toà nhà còn có một trà đình kiến trúc theo phong cách Trung Hoa. Đó là một toà nhà bằng gỗ với cổng tam quan màu đỏ phía trước mà trong mắt tôi có vẻ Nhật hơn là Trung. Mái ngói cong, những hàng cột đỏ thắm và lan can bằng  gỗ mun đen gợi vẻ Á đông huyền bí tạo nên một nét lạ (exotic) cho cả toà nhà mang dáng dấp Tây phương.

                                     Các tòa lâu đài này từng là bối cảnh cho nhiều bộ phim nổi tiếng. Nếu bạn là người mê phim ảnh thì chắc có lần nào đó bạn đã được nhìn thấy những khu vườn hay phòng khánh tiết lộng lẫy nơi thường tổ chức dạ tiệc khiêu vũ cho những quý ông lịch thiệp và quý bà sang trọng. Trong số những bộ phim được quay ở đây có bộ phim The Great Gasby chuyển thể từ tiểu thuyết nổi tiếng cùng tên của Scott Fitzgerald.

                                    Tôi chỉ có một ngày ngắn ngủi ở Newport, lại là một ngày mưa nên chỉ có đủ thời gian vào thăm bên trong một vài tòa nhà thôi, còn những nơi khác chỉ ghé chụp vài bức ảnh kỷ niệm từ bên ngoài. Trên đường ra trạm xe buýt trở về Boston trong trời mưa và lạnh, ngang qua những lâu đài cổ với vẻ thâm u huyền bí, tưởng như mình đang lạc trong xứ cổ tích…

Ghi chú: Vì du khách không được phép chụp hình bên trong các tòa nhà nên các hình nội thất trong bài là hình scan lại từ sách Mansions in Newport.

Bài Hát Việt và Mong Anh Về

Dù Bài hát Việt xuất hiện và kéo dài khá lâu trên TV, chương trình không để lại ấn tượng gì trong tôi ngay từ những số đầu và tôi không theo dõi chương trình này nữa. Mặc dù hiểu được ý định tốt của nhà tổ chức là nhằm phát hiện những gương mặt âm nhạc mới và cổ vũ sáng tác nhạc, việc đề ra tiêu chí và cách đặt tựa đề chương trình như thế vô tình gieo vào người dự thi ý niệm rằng tác phẩm của họ buộc phải mang màu sắc và dấu ấn Việt. Kết quả tất yếu là các tác giả dự thi có vẻ như gắng gượng để đưa vào đó, hoặc là trong giọng điệu, hoặc là trong chất liệu, những gì được cho là thuần Việt. Khổ nỗi, nghệ thuật đích thực quyết không chấp nhận sự gượng ép mà phải đến từ một sự tự nhiên. Việc cố làm cho tác phẩm của mình mang màu sắc Việt hay gắng cách tân âm nhạc đã làm cho các bài hát trong chương trình kém cuốn hút bởi vì người nghe tinh ý vẫn nhận ra sự gượng ép. Cứ ngẫm mà xem, với bao nhiêu chương trình, bấy nhiêu bài hát mới ra đời, có bao nhiêu tác phẩm từ chương trình này bước ra đời sống âm nhạc Việt Nam?

Chuyện này làm tôi nhớ đến bài hát Đêm giã từ Đà Lạt của Trần Quang Long và Hoàng Ngọc Ấn do Tuấn Ngọc trình bày. Bài hát này, cứ mỗi lần nghe lại, trong tôi tôi vẫn còn nguyên cảm giác “nổi da gà,” đặc biệt là đoạn nhạc gian tấu tuyệt vời giữa bài. Phải khen ngợi tài nghệ sắc sảo của nhạc sĩ đã hòa âm khi khéo léo để cho tiếng đàn bầu ray rức vang lên đúng lúc trên nền của tiếng tơ-rưng độc đáo. Càng tuyệt hơn nữa khi tác giả đã để cho hai thứ âm thanh thuần Việt này rượt đuổi nhau một cách ngoạn mục, tạo nên một xúc cảm đặc biệt làm người nghe choáng váng và ngây ngất. Đêm giã từ Đà Lạt không hề vay mượn dân ca, nhạc cổ gì hết mà tự nhiên như nó vốn thế và người nghe vẫn cảm nhận rõ tiếng của đại ngàn, vẫn nghe thấy sự tiếc nuối của một người sắp phải xa xứ sương mù. Tính dân tộc không cố gắng mà có được. Cứ sáng tác với cá tấm lòng thì đến một lúc nào đó, chất Việt sẽ thoát ra một cách tự nhiên

Nói vậy thôi, trong những chương trình hiếm hoi của Bài hát Việt mà tôi tình cờ xem, đọng lại một bài hát đáng khen ngợi và tôi tin bài hát này sẽ có sức sống lâu bền hơn những tác phẩm còn lại, đó là Mong anh về của nhạc sĩ Dương Cầm qua tiếng hát Thu Minh. Tiếng hát Thu Minh vốn mãnh liệt trong những ca khúc nước ngoài hạy nhạc dance sôi động bỗng chốc trở nên mềm mại hơn, tha thiết hơn trong Mong anh về.

Mong Anh Về

Đêm quạnh vắng
Đêm chỉ có trăng....ngắm ánh sao giữa đêm mùa đông
Đêm lạnh lắm,sao chẳng thấy anh đến bên đời em hát khúc đêm trăng....buồn
Thương anh em thầm nhớ...anh
Yêu anh, mong anh về với...em
Mong chờ anh về, mang lời tình ấm môi hồng
Trao nụ hôn đầu để tim hát khúc nồng say
Mong chờ anh về, mang lời tình yêu đầu
Trao lời ước thề, bên em chẳng cách xa
Đêm quạnh vắng
Đêm chỉ có trăng, ngắm ánh sao giữa đêm mùa đông
Đêm lạnh lắm, sao chẳng thấy anh đến bên đời em hát khúc tình đêm trăng buồn
Thương anh em thầm nhớ...anh
Yêu anh, mong anh về với...với em
Mong chờ anh về, mang lời tình ấm môi hồng
Trao nụ hôn đầu để tim hát nồng say
Mong chờ anh về mang lời tình yêu đầu
Trao lời ước thề bên em chẳng cách xa

NS Dương Cầm, CS Thu Minh, Album I Do

Nhớ hình bóng cũ

Những ngày rồi, thành phố Huế kỷ niệm 110 năm ngày khánh thành cầu Trường Tiền. Có lẽ vẻ đẹp của một trong những biểu tượng của thành phố này là điều nhiều người đã công nhận và ban tặng cho nó nhiều mỹ từ. Hiện tại chiếc cầu vẫn đẹp trong mắt du khách và những tâm hồn Huế nhưng rất có thể có người không biết, hoặc chưa biết rằng cây cầu này nguyên thủy còn đẹp hơn nhiều. (Có thể bấm vào hình để xem phiên bản lớn hơn.)

Những người thuộc thế hệ chúng tôi may mắn được thấy tận mắt cây cầu trước đây khi còn khoát trên mình màu sơn nhũ bạc lấp lánh, cũng chính vì lẽ đó mà người ta vẫn ví nó là cây lược ngà cài lên suối tóc óng ả của sông Hương. Và đặc biệt hơn khi chiếc cầu còn đó những đường cong duyên dáng. Cầu Trường Tiên trước đây mềm mại hơn bội phần chính là nhờ vào những đường cong đó. Cứ tại mỗi nhịp cầu thì lan can ở phần đi bộ hai bên cầu được mở rộng ra một góc nhọn. Chỗ nhô ra đó có hai công dụng. Thứ nhất là nơi dừng chân hóng mát cho khách bộ hành. Du khách có thể đứng đó tha hồ nhìn mây trời sông nước mà chẳng lo cản bước chân người khác. Công dụng thứ hai có thể là một sự tình cờ nhưng lại là một tình cờ có lý, đó là để cho những phụ nữ bán hàng rong trở đòn gánh khi mỏi vai. Nếu nhìn từ mặt bên, chiếc cầu như một thiếu nữ với những đường cong quyến rũ. Chính những chi tiết ấy làm chiếc cầu duyên dáng hơn rất nhiều. Sau khi được trùng tu, những người làm cầu, chẳng biết lý do gì, bỏ hết chi tiết đắt giá đó để rồi vào ngày khánh thành, người dân Huế đã không được vui niềm vui trọn vẹn vì cảm giác đang bước chân trên một câu cầu khác. Lòng cầu hẹp đi vì hai đường ống thẳng đuột chạy dài hai bên. Tôi nhớ ngày đó, báo chí đã chua chát viết rằng “Cầu Trường Tiền đã bị biến đổi từ một thiếu nữ xinh đẹp thành một gã đàn ông cục súc” (Xin các quý ông chớ vội giân dữ vì tôi chỉ nhắc lại nguyên văn câu viết của các nhà báo thời đó.) Nhưng rõ ràng, chỉ một nhận xét đó thôi cũng cho thấy sự “tức giận” của những người yêu Huế lớn đến thế nào. Đáng ra việc trùng tu chiếc cầu quan trọng này phải do chính người Huế đảm nhiệm hay ít ra cũng phải có những chuyên gia hiểu biết về lịch sử cây cầu, lịch sử Huế, làm cố vấn. 

 

Có lúc nào đó bạn đi bộ trên cầu và rơi vào hoàn cảnh phải đi đằng sau một nhóm bạn đang dàng hàng ngang thong dong dạo bước, trong khi bạn thì đang vội vàng hoặc đang đi bộ thể dục nhanh (như tôi), lúc ấy bạn sẽ thấy bực mình là thế nào và cũng chính lúc ấy bạn mới thấy hết giá trị của những khoảng hóng mát quý báu đó.

Lúc này đây, chúng tôi, những người may mắn nói trên bỗng trở thành kém may mắn vì trong đầu cứ vương mãi cảm giác tiếc nuối hình dáng cây cầu ngày trước…

Picture Talks (10): Lotus Pond

If you are an Impressionist Art lover, it is very likely that you have seen Monet’s series of water lily paintings. Some of those paintings are now on display at a commanding place at Boston Museum of Fine Arts and are among the museum’s treasures. Monet painted the lily ponds in his house and garden in the village of Giverny, 80 km from Paris.

But the following are lotuses, but not water lilies. I took the pictures at Dong Khanh Tomb. Though it’s just a bit further from well-visited Tu Duc Tomb, I admit it’s my first time there. The tomb was almost empty except for just a few wandering tourists due to the restoration which was taking place. Remember to click on each pic to see its larger version.

It’s getting late in the afternoon and the sun was trying to light up the pond the last  time before dying. The pond bathing in the gleam became even more splendid from the shade.

Những khung trời khác

    Tôi không hề thiên vị Đỗ Bảo nhưng lại một bài hát nữa của anh rủ rê được tai nghe của tôi. Trong album tác giả thứ hai của mình mang tên Thời gian để yêu,  Đỗ Bảo lại thành công với ca khúc Những khung trời khác qua giọng hát tự nhiên và lả lơi của Nguyên Thảo. Nhẹ nhàng, tình tứ chuyển tải qua một giai điệu đơn giản nhưng tuyệt đẹp. Mặc dù như mọi khi, lời hát vẫn là thế mạnh của Đỗ Bảo, với lối dùng từ táo bạo và bất ngờ, nhạc phẩm này lại vượt trội bởi giai điệu có khả năng làm người nghe nhún nhảy và lắc vai hay nhịp chân theo nhạc. Một giai điệu hiện đại với những nốt nghịch tai cố ý có thể làm cau mày những đôi tai cổ điển nhưng lại làm hài lòng và gây hứng khởi cho những người có đầu óc phóng khoáng. Giai điệu quyến rũ của bài hát có thể ngay lập tức đọng lại sau lần nghe đầu tiên khi lời hát chưa kịp thấm, chưa kịp nhớ. Ca khúc có một nhịp điệu riêng không thể lẫn, làm người ta không thể bỏ qua. Khi nghe nhạc, trong tôi thường vẽ lên những hình ảnh và với Những khung trời khác là hình ảnh thiếu nữ thỏ thẻ tung tăng trong chiếc váy duyên dáng với những bước nhảy điệu nghệ trên con đường vắng đầy những giọt nắng và tiếng chim. Những giọt nắng ấy được vẽ lên bởi những giọt organ ở đầu bài và bước chân nhún ngảy lại đến từ tiếng guitar bass và những hợp âm giữ nhịp đều đặn của nhạc công.

    Cám ơn một giai điệu đẹp, một bản phối cũng rất hay cho “một ngày rất tuyệt vời”.

Những Khung Trời Khác

Nhạc sĩ: Đỗ Bảo
Ca sĩ: Nguyên Thảo
Album: Thời gian để yêu (Cánh cung 2)

Ban mai về trong tiếng chim hót.
Những tiếng động vi vút sâu lắng.
Nhìn ra mái hiên vắng, nhìn những đám mây xám.
Ngoài kia có tiếng anh, trên con đường ướt lạnh.
Thích những ngày mưa có anh tới.
Thích những bình minh đón anh tới.
Cùng bên ly cà phê, cùng xem cuốn phim mới.
Đợi những tia nắng xanh xuyên qua khung trời vô tận.

Thích từng suy nghĩ trong anh về cuộc sống.
Từng nơi chốn anh hay ghé lại.
Người quen cách anh cười nói, bạn thân cách anh đùa vui,
và em cách anh, vẫn nhìn em đắm đuối.
Thích lời yêu dấu anh hay thường quên,
mà đôi lúc đến bên em anh nhắc lại.
Bình minh có anh ở bên,
Ngày mưa có anh gần bên
Thời gian cứ trôi đi, ôi mọi điều rất tuyệt vời.

Ban mai về trong tiếng chim hót.
Những sáng mùa mưa rất thanh vắng.
Một khi anh đổi thay, rồi em có buồn lây?
Vì đâu tới sớm nay anh vẫn còn nơi đây?
Thích giữ lòng yêu mãi phơi phới.
Thích mối tình ta vẫn tươi mới.
Cuộc sống cư đổi thay, đời ta cũng đổi thay,
Tình yêu ta vẫn đây, trao nhau như vừa bắt đầu.

Thích những giờ phút yêu nhau, khi gần nhau.
Vòng tay ấm cho em mơ màng.
Niềm vui cách anh kể nghe, buồn lo cách anh thở than,
Tình anh vẫn say, nơi nụ hôn dịu êm
Thích được làm dáng cho anh ngợi khen, này áo mới với môi son phớt nhẹ
Ngoài đườn phố đông người qua, cả những chuyến xe gần xa,
bừng trong nắng xanh xanh, ơi một ngày rất tuyệt vời.

Banh Hue

Printed in To Vietnam with Love: A Travel Guide for Connoisseur by Thingsasian Press, 2008

    Formerly the imperial capital of Vietnam, modern-day Hue is characterized by a unique mix of the royal life and common lifestyles. That combination can be found in various aspects of day-to-day life, and the cuisine is no exception. Because of the city’s noble heritage, dishes are diverse and well known for their distinctive flavors. Among the foods that visitors should try is banh Hue. The umbrella term for a type of small, often bite-sized dishes, banh Hue comes in many different varieties, all made from the same, simple ingredients: regular rice, sticky rice, or cassava flour, plus shrimp and/or pork. The secret then lies in the way those ingredients are put together.

 

    Even more interesting is that within each kind of banh Hue usually two versions exist. One is served at formal meals and the other on more casual occasions. Often, the differences are so subtle that even some Hue locals do not notice. For example, banh nam and banh la are seemingly similar: sticky packets of steamed rice flour filled with ground shrimp and pork. But while banh nam is wrapped in banana leaves, the ultra-thin banh la is wrapped in la dong, another type of leaf which adds a special fragrance that the banana lacks. And banh la is always accompanied by cha tom patties, made from shrimp.

    The same duality holds true for banh bot loc, whose shrimp and boiled pork inside a nearly translucent tube of cassava flour. The ones wrapped in banana leaves look neat and are used for formal meals, while the more modest ones without leaves are sold by street venders as snacks. As well, banh beo, which is a disc of steamed rice paper batter topped with a mixture of minced shrimp and green onions, has two types: banh beo dia is displayed on plates, while the stickier banh beo chen is served in tiny bowls.

    I like banh beo chen because it is fun to eat. Children often compete with each other, counting the number of bowls they leave after the meal. Originally, to eat banh beo, diners used knives made of bamboo. Today, to suit the formal atmosphere in restaurants, chopsticks are provided instead. But if you buy banh beo from street venders, chances are that you may still be given a bamboo knife and can eat the snack in the traditional way.

    The next set of differences when it comes to banh Hue concerns the sauces. As you already know, nuoc man (fish sauce) is the staple ingredient for Vietnamese sauces. Fish sauce by itself is unique _ many visitors find its distinctive smell unbearable _ but how Vietnamese cooks use it to make so many different kinds of sauces is impressive. The key is in the amount of supplementary ingredients added. A squeeze of lime juice, some slices of green and/or red chili, a little bit of fresh garlic, a dash of sugar, and varying amounts of water, for example, can all bring about very different results. And the most interesting part for me? Making sauces must be learned by experience, not from recipes.

 

    Each type of banh Hue should be served with a different kind of fish sauce. Banh bot loc, banh nam and banh la go well with pure, salty fish sauce, plus some slices of green and red chili and nothing else. Banh uot, which is a sheet of steamed rice flour containing shrimp (tom) or grilled meat (thit nuong) and fresh herbs, must be dipped into a mixture of fish sauce, shredded chili, garlic, and lots of lime juice. Both banh beo and banh it, a pork-filled, sticky rice flour dumpling, taste best with fish sauce and other spices such as sugar, chili, some drops of lime juice, and especially shrimp paste.

    Another important distinction of Hue cuisine is that it must be pleasing to the eye. Hue cooks believe that the appearance of the dish is by no means less important than its taste. Each dish is a combination of specific colors and shapes. Traditionally, banh la is cut up into rectangular shapes and placed neatly on a plate surrounding cubes of cha tom, though some cooks roll the cha tom inside the banh la. Banh khoai provides a good example of artisanship too. This is perhaps Hue’s most famous banh Hue specialty, an omelet-style dish consisting of a rice flour “crepe” filled with pork, shrimp, and bean sprouts. When presented properly, it is its own work of art.

    Because of Hue’s imperial legacy, a history of emperors who ate dozens of different dishes at a single meal, don’t expect an abundance of food when you order. You will receive just a little of each dish at a time. While this may seem unsatisfying to Western appetites at first, what it means is that you will always have room to try just one more of the many types of banh Hue offered around the city.

 

Nghe và Lắng nghe


      Một ngày, ba mẹ Ruby đem về một món đồ chơi là chiếc lồng nhựa xinh xắn bên trong có chú chim be bé màu xanh, mỗi khi nghe tiếng động lại ngửa cổ lên trời, vỗ đôi cánh nhỏ xíu, ve vẩy cái đuôi cũng nhỏ xíu hót líu lo. Lúc đầu cả nhà ai cũng thích thú mặc dù nếu nghe kỹ, âm thanh phát ra nghe như tiếng súng chíu chíu trong các trò chơi điện tử của trẻ con hơn.   Chỉ cần kêu lên một tiếng hay vỗ tay khe khẻ bên cạnh là lập tức chú chim hót lên một chuỗi âm thanh vui tai. Nhưng một thời gian sau đó, chúng tôi buột lòng phải khóa chiếc công tắc vì chú chim chạy bằng pin đó không phân biệt được lúc nào thì người ta muốn nghe chú hót, lúc nào là tiếng nói chuyện của khách đến thăm và khi nào là tiếng rít của cánh cửa sắt bị gỉ lâu ngày chưa vô dầu mỡ. Mặc kệ, hễ nghe tiếng động là chú ta hót vang. Ấy vậy mà, mỗi buổi sáng thức dậy, khi đi ngang chiếc lồng lơ lửng trên đầu tôi vẫn tiện tay mở chiếc nút nhỏ để chú chim ngứa cổ hót lên vài tiếng vui tai rồi tắt đi. Vậy rồi bỗng một ngày giật mình chợt nghĩ tại sao mình không lắng nghe tiếng chim ríu rít ngoài khu vườn đầy hoa trái kia mỗi sớm mai hồng. Xứ này vẫn tự hào nằm trong số ít ỏi những thành phố ở cái đất nước này còn nghe thấy tiếng chim ngay trong nội thành đó thôi. Đó là một điều may mắn nhưng ít người để ý... Đừng quên nhấp chuột vào hình để xem phiên bản lớn hơn.

     Cái nhớ này lôi kéo cái nhớ kia.

     Một chiều ở Kontum khi đi dạo trong khu vườn xanh tươi dù mang một cái tên hãi hùng là Ngục Kontum, chợt nghe một mùi hương quen nồng nàn và tinh khiết lắm. Nhận ra mình đang đi giữa hai hàng ngọc lan sum sê lá xanh mướt đang độ xuân thì và được chăm sóc kỹ lưỡng. Lại nhớ những cánh hoa ngọc lan màu trắng ngà chen chúc giữa lớp lá chuối mà ngày trước me tôi vẫn thường mua về cúng vào những ngày rằm. “Ừ nhỉ, lâu nay răng không thấy?” Người Huế có tục lệ cúng giữa trời vào ngày 14 và 30 mỗi tháng. Đến mùa, họ vẫn thường hay mua những gói hoa ngọc lan, (hoặc hoàng lan,) gói trong miếng lá chuối khum khum hai bàn tay e ấp đỡ lấy những búp hoa thon tròn như những ngón tay mượt mà. Những gói hoa mang vẻ đẹp mộc mạc và thơ ngây được người ta đặt trên nải chuối, hay trong chiếc đĩa ngọc và cứ thế tỏa hương dịu dàng lẫn trong mùi nhang trầm ngây ngất. Ngày xưa còn bé, cái màu trắng đơn sơ, chẳng lấy gì làm sặc sỡ đó, không quyến rũ được cặp mắt của đứa trẻ vốn thích những gam màu bắt mắt, đến khi đủ lớn để nhận ra giá trị của mùi hương tự nhiên ngọt ngào ấy thì lại ít khi gặp lại vì me tôi đã già, không đi chợ nữa. Vậy mà chiều nay, giữa cái thị xã heo hút này, tôi lại gặp mùi ngọc lan xưa cũ. Lại nhớ câu chuyện tình lãng mạn nhưng hơi “quá quắt” Thương nhớ hoàng lan trong tập sách của nữ văn sĩ xứ Huế Trần Thùy Mai. Thì ra, nhưng những gói hoa ấy không mất đi mà vẫn còn đó ở ngoài chợ mỗi dịp trăng tròn. Tình cờ thấy lại những búp hoa ngọc lan e ấp trong gói lá chuối, lại nghe tiếng chim sẻ hót mỗi sớm mai tự nhủ lòng rằng đôi khi người ta không thấy vì đã không nhìn, không nghe vì chẳng biết lắng nghe…


 

Student's Letter

The other day, I got an e-mail from an old student sharing ideas after one year of teaching. Though it’s hard for me to figure out exactly who the writer is through an e-mail address and while I have so many students, to a teacher, such feedback is indeed the most precious reward. The following is the letter and its English version.

Thầy kính mến!

Em là môt sinh viên tốt nghiệp năm 2007 khoa Anh. Hôm nay em viết thư này cho thầy sau hơn một năm em đã là giáo viên.

Ngày trước em rất thích học Văn Học Mỹ và thầy đã giảng dạy lớp em. Trong các tác phẩm được học, “The Road Not Taken” của Robert Frost là bài thơ em thích nhất.

Còn nhớ ngày đó, trong giờ học tranh luận về “2 con đường” trong bài thơ và trong cuộc sống, em đã không ngần ngại chọn “con đường mới, it có người đi”, và trong thực tế cuộc sống, em đã làm như vậy.

Quê em ở Quảng Trị nhưng em lại chọn Cam Ranh, (dân trí thấp, người dân sống chủ yếu dựa vào tiền viện trợ từ nước ngoài,) là nơi để lập nghiệp, dù ở Quảng Trị, em cũng có việc làm. Mọi người bảo em điên rồ nhưng em lại không muốn bó buộc cuộc sống của mình trong một không gian chật hẹp như vậy, (theo suy nghĩ của em).

Quả thực con đường em lựa chọn có rất nhiều gian nan, thách thức mà nhiều lúc đã làm em gần như chùn bước và có ý định “quay lại”. Thế nhưng em em đã không làm như vậy. Mỗi khi thất bại trong việc gì, em lại đọc bài thơ và nó như tiếp thêm nghị lực để em đi tiếp.

Bao nhiêu bạn bè em đều có cuộc sống “thoải mái” theo nghĩa an bài, còn em, một mình nơi đất khách, học sinh của em là nhưng học sinh cá biệt, chúng đến trường chỉ để cho vui, trường em là trường bán công nên mọi lúc em đều phải cố gắng hết mình để làm tròn bổn phận, (nếu không sẽ bị bật ra khỏi quỹ đạo.)

Thành quả không hẳn là những gì ta đạt được khi về đích mà nó còn là những gì ta gặt hái được trên đường đi. Thất bại cũng chính là thành công. Nó làm em chính chắn hơn và trưởng thành hơn bao nhiêu.

Hơn nữa, “con đường mòn” không hẳn là con đường dể dàng vì ở đó ta sẽ có nhiều đối thủ cũng như ta đã chọn nó. Họ sẽ càng “đáng sợ” hơn vì họ không muốn giống bất kì ai, họ cũng muốn nổi bật.

                                                                                                            ...@yahoo.com

Dear Sir,

I’m a graduate and finished my program at the English Department in 2007. I’m writing this letter to you after one year of working as a teacher.

In the past, I enjoyed your American Literature class very much. Of all the pieces we read, I like Robert Frost’s The Road Not Taken best.

I remember while discussing “the two roads” in the poem and in our life, I didn’t hesitate at all to choose “the road people didn’t take” and I actually did so too.

My hometown is Quang Tri, but I choose Cam Ranh to live and work although if I had stayed there, I would have had a good job. People say I’m crazy. Cam Ranh is the place where literacy is not very high. People live mainly on money sent to them from abroad. But personally I don’t want to confine myself to such small space.

The road that I took has presented me lots of difficulties and challenges and sometimes I did want to “go back.” But I didn’t do so. Every time I failed, I read the poem again. It gave me strength to go on.

Many of my friends are leading comfortable lives except me. I’m alone in a remote place. Many of my students are at-risk ones. They went to school just for fun. It’s a private school and I’m trying my best to fulfill all my duties, (if not, I may fall out of the orbit.)

Success is not what we get at the end but also what we obtain on the way. Failure itself is success. It makes me grow up and mature.

In addition, the “worn road” is not always that easy because there are also many people who did choose it as we did. They are more “frightening” because they don’t want to look like any other; they want to stand out.

                                                                                                                 ...@yahoo.com

 

Click here to read Untitled (1). (Bấm vào để đọc bài liên quan.)

Ruby's Essays (6)

It has been a while since Ruby's Essay (5) was posted. This time I asked Ruby to read his essays while I typed and I noticed him automatically revise what he had written. He changed some words and expressions while dictating it to me. As I sometimes teach writing, I found this extremely exciting. Clearly it confirms the role revising plays in writing.

Tả một loài cây mà em biết
Trong vườn em có một cây đào rất to. Cây đã được trồng hơn hai mươi năm trước.
Thân cây to, nó dài khoảng 5m. Khi sờ vào thân cây, em thấy thân cây được chia ra làm nhiều nhánh trông như những vết sẹo, chứng tỏ cây đã dầm mưa dãi
Cho đến bây giờ, cây đào vẫn còn tồn tại. Em rất yếu quý cây đào của em. nắng. Trên cây có rất nhiều cành dài. Ở trên cây có nhiều cành làm em liên tưởng đến những cái tay của cây. Hầu như toàn khắp thân cây đều có lá, thường thường lá được mọc trên những cành cây. Quả đào có màu hồng, nó có vào mùa xuân. Nhấp vào hình để xem phiên bản lớn hơn.

Tả loại trái cây mà em thích
Trong các loại trái cây, em thích nhất là quả dưa hấu. Nó có hình bầu dục, lớp vỏ bên ngoài có màu xanh đậm, lớp ở giữa có màu trắng, lớp trong cùng có màu đỏ. Xen kẻ giữa cơm dưa có những hạt dưa bé xíu. Cắn một miếng, nước chan hòa, có vị thơm thơm ngọt ngọt. Nhai thì mềm mà lại mát rượi đến cả cổ họng khiến người ta muốn ăn thêm vài miếng nữa.

Comment: Ai có thể từ chối thử một miếng dưa hấu sau khi đọc bài này?

Nói về lợi ích của một loài cây
Chuối là một loài cây có nhiều ích lợi. Lá chuối dùng để gói bánh. Trái chuối dùng để ăn tráng miệng. Hoa chuối dùng để nấu canh. Thân chuối dùng để cho heo ăn.

 

Về em gái
Em gái em có rất nhiều áo quần đẹp. Mỗi khi đi ra ngoài mọi người đều tấm tắc khen áo quần đẹp quá. Khi về nhà, em gái em thay áo quần rồi móc lên mắc áo. Em gái em đúng là một người ngăn nắp, gọn gàng, sạch sẽ.

Tả thành phố quê hương em

 
Huế là thành phố quê hương em. Trong những năm gần đây, quê hương em có rất nhiều đổi mới.
Ở hai bên đường, người ta trồng nhiều cây cho nhiều bóng mát. Các đường phố, vỉa hè đươc quét dọn sạch sẽ. Nhiều con đường đi bộ được xây dọc theo bờ sông Hương. Đó cũng là nơi để mọi người đến hóng mát, tập thể dục, vui chơi… Nhiều khách sạn, trường học, bệnh viên, khu vui chơi được mọc
Thành phố quê hương em xứng đáng là một thành phố “xanh-sạch-đẹp” Em rất tự hào về thành phố của em. Em hứa sẽ học hành thật giỏi để sau này góp phần cho thành phố đẹp hơn. lên. Vào buổi tối những con đường được thắp sáng bằng những ánh đèn màu vàng  lấp lánh rất đẹp.

Tả chú gấu bông của em
Nhân dịp sinh nhật của em lần thứ sáu, bố tặng em một chú gấu bông rất xinh xắn.
Chú gấu có hai màu: nâu và trắng. Hai tai tròn như hai chiếc bánh quy, đôi mắt như hai viên bi, cái mũi nhỏ xinh xinh, cái miệng cười tươi trông giống như mặt trăng khuyết, đôi tay và đôi chân ngắn ngủn những rất tròn trịa. Thân hình mập mạp, sờ vào rất êm ái.
Em rất thích chú gấu bông. Mãi cho đến bây giờ chú gấu bông vẫn là người bạn thân thiết của em.

 

Click Vào đây để đọc Ruby's Essay (5)

"What Do You Do on Tet Vacation?"

Right before Tet vacation, my friend J. came all the way from Colorado to visit me. Seeing people preparing for Tet, she asked a good question “What do you guys do on Tet vacation?” Now that Tet has freshly passed by, it’s easier for me to answer the question. Of course the ways that people spend Tet vary and what they do this year is different from what they did last year and what they will next year. The following is just mine this year. Click on each picture to see its larger version.

 
As you already know from the entry Hue Tet and Altars, the first activity of Tet is on the 23rd of December (according to Lunar calendar) when the kitchen gods are believed to go back to Heaven. As for me, it’s also the time I begin to think about some errands to run for Tet. Besides going to the supermarket to buy foods and drinks, I also consider what kind of flower to buy. Flowers are an indispensable thing on this occasion. In Hue, the flower market is organized once a year in the square in front of the Flag Tower, not mentioning other smaller-scale ones in and around the city. Apricot and peach blossoms are sold on the pedestrians’ street Nguyen Dinh Chieu alongside the river and near Truong Tien Bridge. Though apricot blossom is a symbol of Tet in the South, this year, due to the cold and rainy weather that lingered for days  before Tet, apricot became a rarity. We need flowers to decorate the house and the altars. After some visits to the flower markets, I went back home with carnations for the living room and chrysanthemums for the altars and the house.

  

When Tet was drawing nearer, I began to decorate the altars and the living room where we would welcome visitors. Everyone wants his house to look its best on Tet. On the 30th December, we had a ceremony in front of the altar meant to invite our passed-away ancestors to come back to celebrate Tet with us. The New Year Eve is the most ever-waited moment. I often watch the Tet program on TV while waiting for the midnight and I like that moment best when every house sets up another altar in the house and soon the air is bathed in the scent of incense. Since fire-crackers were banned, people have had a new practice of going out at midnight to see fireworks which are often set off in the park of Nghenh Luong Dinh.

I got up rather late on the first day of Tet though knowing that the reverse should be the case. (I hadn’t slept enough the night before.) The first thing I do was delivering li xi (bonus money) to my nephew and niece. Money was wrapped in red envelops, the color believed to bring good luck to people. You might think giving children money is not a good routine, but it is tradition and kids sometimes need money to buy what they like. The rest of the morning was spent on a visit to the native village and to my passed-away grand-parents’ tombs. In the afternoon I went visiting some close relatives. The remaining time of Tet was for welcoming and visiting neighbors and friends and, for sure, lots of eating and drinking. Most of the visits on Tet are unexpected, “Just like a hike-and-seek game,” some people say.

The activity that marks the end of Tet is the ceremony to “say goodbye” to the passed-away ancestors. Officially Tet ends after that but the spirit of Tet often lingers until long later. This year because the event fell on a weekend and ended on a Friday, we had an even longer vacation.

Though Tet traditions are still basically kept, the preparation for the occasion has changed considerably. “Modern life” brings people to supermarkets to buy traditional foods instead of making them by themselves and they miss the most interesting part of Tet. Women and girls today lose the opportunity to boast their cooking gifts. “Công,” the first and foremost virtue of a traditional Vietnamese woman is becoming alienated to those of today. Also, if you noticed, you might see that people tend to visit each other less. I am not  saying this change is good or bad but that’s the reality. Some people, especially the young, have a new tendency to travel out of town and think it’s trendy to do so. The coming-back-home tradition starts to phase out among the youth but personally, I still support the idea that we should be home for Tet, just as Westerners “home for Christmas.” Tet is a family reunion though.

Note: Tet is the Vietnamese word for New Year Vacation

Bạn nghĩ gì về phút giao thời chiều 30 Tết? Vào đây để đọc Tản mạn chiều 30 Tết, bài đăng trên Kiến trúc Nhà Đẹp Xuân 2008.

Cỏ hoa xứ sương mù (3)

  Trước đây hầu như không thấy có hoa nào màu xanh (blue,) nhưng dạo này chắc có lẽ cũng do lai ghép, xuất hiện nhiều loại từ màu xanh nhạt cho đến đậm và xanh ngả sang tím. Nhiều người cho rằng màu này chỉ lạ chứ chưa hẳn là đẹp. Điềy này cũng có phần đúng. Nếu để ý, bạn sẽ thấy hầu như rất ít thực phẩm có màu xanh và người ta cũng ít khi sử dụng bát đĩa 

 

màu này vì cho rằng chúng không tôn lên được sự hấp dẫn của món ăn. Tuy nhiên, nếu biết kết hợp và sắp xếp, vẫn đẹp như thường. Có nhiều màu xanh là do lai ghép hoặc pha màu nhưng tôi lại tin những bông hoa bé bé xinh xinh này là hoàn toàn tự nhiên. Tuy vậy phải nói thật là mấy nụ hoa này không phải ở Đà Lạt mà ở nằm chen chúc bên hang đá ở nhà thờ Chánh tòa Nha Trang.

 

   Những bông hoa ac-ti-sô nầy được bày bán ở chợ Đà Lạt. Loài hoa này vốn được dùng nhiều trong thuốc Nam, thuốc Bắc, hình như có tác dụng giải nhiệt, an thần rất tốt nên người ta thường chế biến thành trà để uống. Sau này thì để tiện lợi, người ta chế biến thành trà túi lọc nhưng có lẽ chất lượng không sánh được với loại phơi khô tự nhiên. Hoa ac-ti-sô nhìn cũng đẹp đấy chứ. Dù loại này ở Việt Nam không thiếu nhưng nói thật cho đến lúc sang tận Mỹ tôi mới được diện kiến loài hoa này khi chúng được bày bán ở chợ của người châu Á. Người ta mua về luộc lên rồi ăn. Đó là nghe nói vậy chứ tôi chưa có dịp thử bao giờ. 

  Đến thăm trường Cao đẳng Sư phạm Đà Lạt. Kiến trúc cong cong với tháp chuông cao vút này đã rủ rê ống kính của không biết bao nhiêu người cầm máy. Và tôi cũng không là ngoại lệ. Đang lui cui trong đám cỏ để chọn góc ảnh ưng ý, bất chợt thấy bụi nấm này nằm khép nép trong đám cỏ khô. Không biết là nấm độc hay nấm lành đây nhưng thấy ngồ ngộ và trông cũng hấp dẫn đó chứ.

 

  Còn những chùm hạt tím này chụp ở nhà ga Đà Lạt, cũng là một kiến trúc độc đáo khác của thành phố sương mù. Những hạt be bé trông giống hồ tiêu nhưng chẳng phải hồ tiêu...

 

  Những bông hoa vạn thọ này có gợi lên điều gì trong bạn không? Độ gần chục năm nay không hiểu sao loài vạn thọ hoa to tròn hình quả cầu, có khi to gần bằng nắm tay có màu vàng chanh hay màu vàng cam tươi rói lặn đâu mất tăm mà thay vào đó là các loại vạn thọ cồi, dù đa dạng hơn về màu sắc hơn nhưng xin lỗi, trông thật vô duyên và sắc đẹp thì lại quá khiêm tốn nếu so với loài vạn thọ trước đây. Không biết có người trồng hoa nào trả lời cho tôi câu hỏi này không. Tại sao lại bỏ giống vạn tho đẹp ấy để trồng lấy loài vạn thọ này. Thật ra thì không phải ai cũng thích vạn thọ vì cho đó là loài hoa quê mùa. Mà quả vậy, vạn thọ có vẻ đẹp chất phát và mộc mạc như những thôn nữ chân chất, thật thà. Thế nhưng hoa mai vàng và vạn thọ vàng là biểu tượng của mùa xuân miền Nam đấy. Nếu biết cách, bạn vẫn có thể có được những bình hoa đẹp tươi tắn khi kết hợp hoa vạn thọ vàng và nhành mai trong độc bình cao cổ. Cả gian nhà sẽ sáng bừng lên sắc xuân. Hy vọng một ngày nào đó, lại được thấy vạn thọ hồi sinh...

  

 

 

 

    Và những cánh hoa màu cam này ở khách sạn Palace cũng sáng bừng không kém…