Duong Lam Anh

Lệ Thu Tiếc Mùa Thu

Tháng 6 này, Lệ Thu về hát trong chương trình Rơi lệ Ru người của Trịnh Công Sơn sau bao lần lặng lẽ về, lặng lẽ đi. Giọng hát lừng lẫy một thời cuối cùng cũng đã lại cất lên ở quê nhà, sau bao năm vắng mặt. Tôi nghe Lệ Thu từ lúc còn là một cậu bé. Hồi ấy, ba tôi có một bộ sưu tập đĩa nhạc, tất nhiên không phải là compact disc như ngày nay, mà là đĩa vinyl. Những chiếc đĩa nhựa nhiều màu sắc mà so với đĩa compact bây giờ trông to đùng. Nghe đĩa nhựa có một cái thú riêng mà đĩa compact ngày nay không có. Đó là tiếng nổ lách tách của kim chạm vào rãnh đĩa. Ngày xưa, dàn nhạc và cách phối khí thường mộc mạc, đơn giản nhưng trung thực tuyệt đối. Khi thu âm, nếu chưa đạt, ca sĩ, nhạc công đành phải làm lại toàn bộ. Ngày nay, với kỷ thuật tiên tiến thu theo từng track, người ta có thể thâu và chỉnh sửa một câu nhạc, hay thậm chí chỉ một từ trong bài hát mà ca sĩ hát phô. Nhưng cũng chính vì thế, sự trung thực bị mất đi. (Đừng ngạc nhiên nếu đôi khi bạn tình cờ nhận ra rằng một giọng ca nào đó ngày nay khi hát live thì không hay bằng nghe từ đĩa nhạc.) Đĩa vinyl cho người nghe ấn tượng trung thực và sống động như thể ca sĩ đang đứng hát ngay bên cạnh mình. Và như thế, giọng ca phải vững vàng và tài năng thật sự, vì chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể dễ dàng bị phát hiện.

Ngày ấy cùng với Khánh Ly, Lệ Thu rất thường hát nhạc Trịnh. Trong bộ sưu tập đĩa vinyl ấy, có rất nhiều đĩa Trịnh của hai ca sĩ này. Lệ Thu có một giọng hát buồn da diết. Mà cũng chính vì cái chất giọng đó, cùng với nghệ danh của chị và nhạc phẩm Nước Mắt Mùa Thu mặc nhiên gắn Lệ Thu với một giọng hát buồn tênh như lời giới thiệu trong album Sơn Ca 9, (xuất hiện bấy giờ qua băng cối Aka): “...tiếng hát Lệ Thu, qua những tình khúc giá trị nghệ thuật của một thưở xa xưa, từng gây thương cảm lòng người. Lệ Thu, như cái tên tiền định của một đời nghệ sĩ hát bằng nước mắt yêu thương...” Mãi đến nay, mỗi khi nghe lại lời giới thiệu mở đầu album này, tôi vẫn lạnh người như bao lần. Lần về nầy, trong một bài phỏng vấn trên báo, Lệ Thu có ý cải chính ý nghĩa cái tên của mình rằng chữ “Lệ” trong tên của chị không chỉ có nghĩa là “buồn” mà còn có nghĩa là “đẹp” nữa, vì thế bên cạnh một “mùa thu đẫm lệ” còn có một “mùa thu mỹ lệ”. Dù vậy, không thể phủ nhận tiếng hát Lệ Thu buồn. (Nhưng thói thường, cái đẹp rất hay đồng hành với cái buồn). Tiếng hát của chị biểu cảm, thổn thức trong từng câu, thậm chí từng chữ, chuyên chở một đam mê đến tận cùng. Đôi khi tôi nghĩ mà lo, cách hát hết mình như thế quả rất phí sức. (Hãy nhìn Khánh Ly mà xem, cái kiểu hát ngang ngang, lành lạnh của chị có thể bền lâu hơn vì ít phí sức hơn, dù quyến rũ ở một khía cạnh khác.)

Khi nói đến Lệ Thu, nhiều người hay nghĩ đến Nước mắt Mùa thu, Mái tóc Dạ hương, Thuyền Viễn xứ, Hương xưa, vv. Đó là những bài hát gắn liền với tên tuổi này mà mọi người đều công nhận. Nhưng với cái tai nghe nhạc “bất thường” của tôi, tuyệt tác của Lệ Thu phải là Tiếc thu. Mà phải là Tiếc thu trong album Dấu vết Tình ta với giọng đọc lời dẫn của Khánh Ly do nhà văn Đào Trường Phúc viết nhé. Tiếc thu của Lệ Thu đẹp, sang trọng và buồn mênh mang. Mở đầu bằng những thanh âm piano ngưng đọng như đánh dấu thời khắt chuyển mùa. Xin hãy im lặng mà nghe thật kỹ từng câu, từng từ bài hát cho đến chữ “mênh mông” cuối cùng và chết lịm đi một hồi lâu sau đó. Xét về mặc ca từ thì chữ “mênh mông’ ở cuối bài này không dễ hát chút nào. Thường thường, để ca sĩ có thể ngân vang ở đoạn kết thúc, nhạc sĩ thường kết thúc bằng một từ có khẩu hình mở để ca sĩ tha hồ mà khoe giọng ngân vang. Nhưng ở đây chữ “mênh mông” mở ra rồi khép lại tức thì. Và hai từ đó đã được Lệ Thu đẩy ra, run rẫy một tí rồi om lại hay đến sững sờ. Chính việc xử lý hai từ này thể hiện đẳng cấp của một giọng hát. Cứ mỗi lần nghe đến đó, tôi vẫn còn nguyên cảm giác tê tái, chết lịm như ban đầu. Đôi khi một câu, một chữ trong bài hát có thể khiến cả bài được nâng lên một tầm cao mới mà trở thành tuyệt tác. Cũng giống như bài hát quá quen thuộc I’ll Always Love You của Whitney Houston. (Xin mạn phép ngoài lề một chút.) Bài hát này có rất nhiều version vì nó quá nổi tiếng, nhưng khổ nổi cái tai tôi chỉ trung thành với một version duy nhất mà thôi. Những phiên bản khác, cũng Whitney hát, nhưng không xuất thần ở câu ấy như trong version đó. Hãy tìm nghe, ngay đoạn đầu, sau câu hát như nói “If I should stay, I will only be in your way... So I’ll go, but I know...” khi ca sĩ bắt đầu nhả hơi câu "... And I will always love you...," Whitney tiết chế để làn hơi ra dần dần, nhẹ nhàng nhưng mãnh liệt, đủ để vuốt ve và làm người nghe xao xuyến đến tột cùng. Có vẻ như là tai nghe nhạc của tôi hơi bị kỹ nhỉ? Nhưng trong nghệ thuật, (và trong chuyên môn nữa,) tôi nghĩ phải cần “khó” như thế.

Rằng Lệ Thu tiếc thu đến thế là cùng.

Cũng nên kể đến cái tài hoa của Duy Cường, người hòa âm cho tuyệt tác này của Lệ Thu. Xưa nay, với giới nghệ sĩ Việt ở hải ngoại, tôi rất kết lối hòa âm của Duy Cường, luôn sang trọng và chừng mực, luôn cổ điển một chút với dàn nhạc dây và những cái vuốt đuôi sau mỗi câu hát thật điệu nghệ và bay bướm. Ở tác phẩm này Duy Cường còn thêm thắt âm thanh của tiếng chuông đồng hồ như ngầm đánh dấu thời khắt chuyển mùa thật là tinh tế. Tinh tế còn đến từ lời dẫn văn hoa của nhà văn Đào Trường Phúc qua giọng đọc lạnh của Khánh Ly rằng “Mùa thu không về nữa, nhưng anh biết không, mãi mãi trong tâm hồn em vẫn chỉ là sương khói của mùa thu năm ấy. Ôi mùa thu, cái mùa của những giấc mộng tàn phai, có còn giữ giùm ta đó chăng xác lá vàng khô trên những lối hẹn hò...”

Nhân nói về ca sĩ. Cứ ngẫm mà xem, những giọng ca ngày trước rất biết giá trị của cái riêng, cái độc của chất giọng mình. Dù cùng thời, Khánh Ly hoàn toàn khác với Lệ Thu. Thái Thanh có một không hai. Mai Hương, Hà Thanh đều là soprano nhưng nghe là biết ai ngay. Duy Trác khác hẳn Sĩ Phú. Tuấn Ngọc, dù có vài phiên bản, vẫn cứ là anh. Quỳnh Giao không thể nhầm lẫn với Kim Tước. Gần hơn, Ý Lan, tuy là con của Thái Thanh, được thừa hưởng làn hơi cũng như sự dạy dỗ của mẹ, nhưng không vì thế mà hát giống mẹ. ... Cái riêng của mỗi người được tôn trọng và phát triển. Chỉ cần nghe tiếng là nhận ra giọng hát. Không như vài ca sĩ bây giờ, nhiều đấy, nhưng na ná nhau.

Mà chính điều đó làm nên đẳng cấp.

Tiếc Thu

                                    Thanh Trang

Mắt đã một chiều thu hoen lệ sầu.
Tiếng đã lạc loài trong tim nghẹn ngào.
Đưa anh về chiều thu reo dưới gót.
Âm thầm từng hồi giá buốt, nghe tin đông sang.

Nhớ những đường về sương rơi mịt mùng.
Mắt biếc là màu riêng tôi lạnh lùng.
Thương cho người về cô đơn với bóng.
Mây chiều lạc loài đã xuống với thu mênh mông.

Ai lãng du đêm dài cùng khói mây.
Hôn tóc anh nghe hồn mình đắng cay.
Tháng năm buồn miệt mài từng ngón tay.
Khi về còn xao xuyến ru hồn người đắm say.

Nhớ mãi từng chiều thu rơi ngàn trùng.
Tóc đã lạc cùng mây trôi ngại ngùng.
Đêm mong người về cho vơi giá buốt.
Nghe hồn từng mùa đã khuất.
Tiếc thu mênh mông...

Nếu bạn yêu giọng hát Tuấn Ngọc, đừng quên đọc Tản Mạn (3)

       Thủ đô nước Mỹ, chốn yên bình

Ấn tượng đầu tiên của tôi khi đặt chân đến Washington D.C. là sự quy cũ, gọn gàng trong kiến trúc. Thành phố được thiết kế hài hòa và chăm sóc công phu. Ngay từ phút đầu tiên tôi đã phải xiêu lòng. Cái quy định không một toà nhà nào trong phạm vi thành phố được xây cao hơn mái vòm của điện Capitol đã làm cho thủ đô nước Mỹ có một vẻ đẹp ngăn nắp đáng khâm phục. Đừng quên nhấp vào hình ảnh để thấy phiên bản lớn hơn.

Đây rồi chiếc cầu duyên bắt qua dòng Patomac, con sông nghe tiếng từ lâu bây giờ mới gặp. Ngồi trên ô tô nhìn ra thấy dải lụa đào duyên dáng xanh um cây cối. Cái đẹp hoang sơ dù ở chốn phồn hoa, cảnh quang thoáng đãng và giòng nước lững lờ. Ở lối lên cầu sừng sững hai bức tượng sơn son thếp vàng tuyệt đẹp. Chao ôi! thủ đô nước Mỹ êm đềm và thanh bình quá. Thành phố như một khu vườn lớn với chim chóc và cỏ cây, khác xa New York City sôi động không xa là bao.

Điện Capitol, tòa nhà quốc hội, lại cho tôi một ấn tượng khác. Toà nhà hùng vĩ có kiến trúc như một nhà thờ bề thế trên một ngọn đồi cao nhưng mái vòm và những đường cong tuyệt đẹp đã làm cho khối đá khổng lồ trở nên thanh thoát. Để vào được bên trong chúng tôi phải sắp hàng hơn cả tiếng đồng hồ vì du khách rất đông. Người ta chỉ cho phép vào từng nhóm với số lượng nhất định. Nhưng dù phải chờ lâu, chúng tôi không cảm thấy sốt ruột, bởi đứng đó có thể ngắm nhìn du khách mọi lứa tuổi đến từ các quốc gia khác nhau; còn sau lưng là con đường tuyệt đẹp với những dinh thự cũng mỹ thuật không kém và dòng người nườm nượp như trẩy hội...

Rồi cuối cùng chúng tôi cũng vào được bên trong. Nội thất có vẻ đẹp của những tòa lâu đài cổ. Lịch sử vấn vương kiêu hãnh. Nếu nhìn bên ngoài, tòa nhà có vẻ đẹp áp đảo thì bên trong lại lan tỏa sự ấm cúng của những phòng họp rộng vừa phải, trang trí đơn sơ nhưng trang trọng. Những bức tượng của các vị tổng thống đẹp như những tác phẩm mỹ thuật, các bức tranh tái hiện lịch sử đất nước được trưng bày chăm chút như trong viện bảo tàng. Đây là Thượng Nghị Viện (Senate), kia là Hạ Nghị Viện (House of Representatives), đây là chín cái ghế của chín  thành viên trong Tòa án Tối cao (Supreme Court) và đó là thư viện Congress với những chiếc đèn đọc sách màu xanh lá cây đặc trưng vv. Tất cả, tất cả những điều đọc trong sách vở đang hiển hiện trước mắt tôi...

Washington D.C. còn hào phóng ban cho du khách một loạt viện bảo tàng dọc theo một đại lộ, tất cả đều miễn phí. Có thể nói đó là những bảo tàng lớn nhất nước Mỹ. Chỉ tiếc là vì thời gian hạn hẹp, tôi chỉ có thể lướt qua một vài cái gọi là cưỡi  ngựa xem hoa. Thật đáng tiếc, cũng như tôi đã tiếc không vào được bên trong Nhà Trắng bởi hôm ấy là ngày đóng cửa thường lệ trong tuần để bảo dưỡng mà chúng tôi đã lơ đãng không tìm hiểu trước.

Những đài tưởng niệm kiêu hãnh ngẩng cao đầu. Từ đằng xa sừng sững “cây bút chì” khổng lồ tạc lên trời xanh. Kiến trúc này là đài tưởng niệm vị tổng thống đầu tiên của nước Mỹ, George Washington. Dù rất đơn giản về hình  khối, sự uy nghi toát ra từ cái vẻ cao vời vợi như khát vọng vươn tới vô cùng. Đài tưởng niệm Abraham Lincoln là một toà nhà nhìn có vẻ nặng nề với những chiếc cột theo phong cách cổ điển. Ngay chính giữa là tượng của vị tổng thống gắn liền với cuộc nội chiến Mỹ và sự kiện giải phóng nô lệ đang ngồi suy tư trên ghế với khuôn mặt khắc khổ. Vởi riêng tôi, đài tưởng niệm vị tổng thống thứ ba của nước Mỹ, Thomas Jefferson, là công trình tuyệt hảo. Nếu may mắn đến thăm vào mùa xuân thì rất có thể bạn sẽ mục kích một bức tranh tuyệt đẹp khi ngôi nhà mái tròn được vây quanh bởi những hàng cây anh đào đang độ khai hoa lộng lẫy, món quà mà Nhật Bản đã tặng nước Mỹ. Cái màu hồng phơn phớt của hoa tôn lên vẻ thanh cao của đá hoa cương trắng muốt. Cuộc chiến Đại Hàn lại được nghi nhớ bởi nhóm tượng một tiểu đội binh lính cỡ bằng người thật trong tư thế tiến công. Vào mùa đông khi tuyết rơi phủ trên vai áo, các hình tượng trở nên sống động lạ thường. Tuy vậy đối với những ai yếu bóng vía thì những hình ảnh của chiến tranh đó có thể làm họ giật mình nếu đến thăm vào ban đêm. Đài tưởng niệm gây nhiều xúc động nhất lại là Vietnam’s Memorial. Bức tường bằng đá hoa cương đen bóng có một nửa chìm dưới lòng đất khắc tên những lính Mỹ chết trận trong cuộc chiến Việt Nam. Thi thoảng du khách bặt gặp một đoá hồnh nhung đỏ thắm chơ vơ trên nền đá đen. Phải chăng đó là giọt máu con người đã đổ xuống vì chiến tranh?

Chúng tôi nghé chợ cá để mua một loại sandwich đặc biệt làm bằng cua tuyệt ngon (gọi là chợ cá nhưng có bán đủ các loại hải sản tươi sống). Lại lái xe ra bờ sông Patomac nghĩ chân nhấm nháp. Lúc ấy đã là chạng vạng tối vào một ngày hè lộng gió, trời âm u như sắp mưa, ai cũng run lên vì lạnh. Bên bờ sông là bức tượng khổng lồ của một người đàn ông đang nằm với phần thân  chìm dưới đất, chỉ thấy cái đầu và một phần chân tay mà tác giả đặt  tên là The Awakening. Với tôi đó là một trong những bức tượng đẹp nhất mình đã từng thấy...

Nghĩa trang quốc gia Arlington cũng là một nơi không thể không ghé thăm. Đó là một công viên rộng lớn ngập tràn màu xanh thuộc bang Virginia nằm ngay bên cạnh Washington D.C. Ở đó bạn có thể thấy mộ của tổng thống Kennedy và phu nhân với ngọn lửa bất diệt nằm chính giữa. Ngôi mộ của một vị tổng thống lừng danh nhưng thật đơn giản như rất nhiều ngôi mộ đơn giản khác nơi đây. Có khác chăng là khu mộ nằm tách biệt ở một vị trí bao quát. Những dãy bia mộ xây cùng một kiểu giống nhau lẳng lặng xếp hàng. Sự bình đẳng thể hiện rất rõ ở chốn này. Ở đây bạn cũng có thể thấy mộ của viên kỹ sư người Pháp Pierre Charles L’Enfant, người đã có công thiết kế thủ đô. Cứ đến những giờ nhất định trong ngày, người ta lại tiến hành lễ đổi phiên gác trang nghiêm lôi kéo nhiều du khách dừng lại nhìn. Nếu may mắn, bạn có thể được nghe một dàn hợp xướng các em bé mặc đồng phục hát những khúc thánh ca thanh thoát. Tự nhiên trong lòng tôi lại vang lên một bài thơ cảm động của Langston Hughes: “We passed their graves. The dead men there. Winners or losers.  Did not care. In the dark. They could not see. Who had gained the victory.” (Peace) (Tạm dịch nghĩa: Chúng tôi đi ngang qua những nấm mồ. Những người chết nằm đó. Chẳng cần quan  tâm  ai là kẻ thắng, người bại. Bởi vì trong bóng đêm. Họ đâu  phân biệt được ai là người chiến thắng.)

Cũng có trọn một ngày đi thăm toà lâu đài của tổng thống Washington. Một buổi sáng lất phất mưa buồn đến nẫu ruột. Không khí ẩm ướt và bầu trời u ám làm cho khuôn viên tòa nhà, vốn  ngập tràn cây cối, mang vẻ thâm u và bí hiểm. Để đến được ngôi nhà, du khách phải đi qua một khu đất rộng phủ cỏ xanh mướt. Đối lập  với khu nhà sang trọng là những lán trại nhỏ thiếu tiện nghi của các nô lệ thời ấy. Hiện tại người ta vẫn giữ lại những kho thóc, những khu nuôi gia súc và vẫn làm thủ công món bánh ngô để mời du khách nếm thử, loại bánh mà nô lệ vẫn ăn vào thời đó. Toà nhà chính được nối với khu bếp bằng một hành lang dài có mái che. Trong trường hợp nhà bếp có hỏa hoạn thì dãy hành lang đó sẽ ngăn cản không cho lửa lan đến tòa lâu đài. Thức ăn được nấu ở nhà bếp rộng thênh thang và mang đến phòng ăn trong toà nhà chính.

Sẽ không đầy đủ nếu tôi không nhắc đến gia đình người bạn Mỹ mà tôi đã lưu lại trong những ngày ngắn ngủi ở DC. Gia đình chỉ vẻn vẹn ba thành viên là hai cụ già và người con. Đó là một toà nhà xây bằng gạch đỏ cổ kính gồm hai tầng và một tầng hầm. Tôi được ưu tiên ở dưới tầng hầm. Nói là ưu tiên bởi nơi đó được bố trí như một tầng nhà, nghĩa là cũng có đủ phòng khách, phòng đọc sách, phòng ngủ và phòng tắm riêng. Gia đình bạn đón tôi bằng một bữa ăn tối với món pasta kiểu Ý trong phòng ăn ấm cúng ánh đèn vàng lãng mạn và chùm đèn cầy le lói trên bàn. Cái không khí trang trọng trong bữa ăn ở đây chứng tỏ đó là một gia đình quý tộc. Phòng ngủ dành cho tôi đã được trãi drap trắng vuốt thật thẳng. Tối cuối cùng khi về đến nhà, vào phòng, tôi thấy áo quần mặc mấy ngày qua của mình đã được giặt sạch sẽ và là phẳng phiu để ngay ngắn trên giường. Lúc ấy đã khuya và cả hai ông bà đều đã ngủ nên mãi đến sáng sớm hôm sau khi nói lời từ biệt, tôi mới có dịp cám ơn về những điều tốt đẹp mà gia đình đã dành cho mình, không quên nhắc đến việc giặt là quần áo. Thật cảm động khi nghe bà trả lời “Nếu như có mẹ con ở đây thì chắc chắn bà ấy cũng sẽ làm như thế thôi.” Câu nói đó đến giờ tôi vẫn còn nhớ và là nguồn an ủi trong những tháng ngày sống một mình nơi xứ người...

Tôi trở về Boston bằng tàu lửa Amtrack. Bạn tiễn tôi ra tận sân ga. Một lần nữa tôi lại bị nhà ga trung tâm hớp hồn. Đó không đơn thuần là một nhà ga xe lửa mà là một tác phẩm nghệ thuật. Tôi rời thủ đô mà lòng vấn vương ngày trở lại để có thể biết thêm, hiểu thêm nhiều hơn nữa về cái thành phố duyên dáng này.

Muốn tìm hiểu một phần lịch sử nước Mỹ, hãy đọc Plymouth và món tôm hùm nổi tiếng, đặc sản của Massachusetts

   

   

   

Street Arts

Festival Nghề Truyền Thống Huế (Festival of Traditional Careers**) took place early June when I was at my busiest time and that’s why I couldn’t see much as expected. As soon as I managed to find some time for a picture-taking tour around the city on this special occasion, my camera died down. (Sorry for not being able to take more pictures of my favorite red dragonflies and others.) Three days of Festival passed so fast and everything disappeared as quickly but these trash carts remain. This  is the picture of trash carts lined up waiting for duty at dusk taken by my friend months ago and this is how those trash carts look today. (Thank you D for the shot.) It is a change for the better, huh? The idea of decorating the trash carts in Hue with graffiti art is fascinating. Hope to see more carts like that in and around the city so that graffiti can resume its truest sense. As always, click on each picture to see a larger version.

The carts with graffiti art excited me as much as Le Ba Dang Art Center disappointed me. Days before the festival, while jogging along the river at  night, I was so happy to see the artist himself and his men meticulously decorating part of  Nguyen Dinh Chieu Street along the beautiful Huong river, the only road for pedestrians in Hue. They carved the street and make mosaic pictures after his well-known motifs. I was glad because it meant pedestrians would soon have something to see walking on the road. I guessed the artists were in a hurry for the coming festival because I saw them working even at night. But you know what I finally saw at the festival. A large piece of blue cloth blanketed that part of the street together with unfinished works covered with dull sand and... with shame. Worse still, after the festival, the blanket was still there and I saw nobody continue with the project. I know the Le Ba Dang Art Center has thousands of reasons for this delay but for a layman like me, it was simply awful planning. Such a famous name should have worked differently. I pray I won’t have to wait until Hue Festival 2008 to see those mosaics on Nguyen Dinh Chieu Street.

** Festival nghề truyền thống Huế took place every two years, alternating with Hue Festival. This time, the festival honored the three traditional careers: bronze sculpture, carving and jewelry making.

A Short Conversation

Ruby: Uncle, you should buy a car.
Uncle: What do you think it’s for?
Ruby: To go around. And won’t get wet. Your raincoat is old; then you won’t have to buy a new one.
Uncle: Ah. I see.

Above is a conversation between Ruby and his uncle while crossing crowded Truong Tien Bridge one stuffy night on motorbike.

Comments: Children have their own thoughts and reasoning. Absolutely going in a car, people won’t get wet while it’s raining. People should be optimistic. Tomorrow is always brighter than today. If we lose our slippers, buy shoes. If we lose our bicycles, buy new motorbikes. Our raincoats get old, buy a car instead. Lol.

Cuộc hội thoại ngắn

Ruby: Cậu R để dành tiền mua một chiếc xe ô tô đi.
Cậu: Mua xe ô tô để làm chi?
Ruby: Để đi chơi cho sướng. Khỏi mưa ướt. Áo mưa cậu R cũ rồi, khỏi mua áo mưa mới...
Cậu: Ah.

Trên đây là một mẫu hội thoại ngắn giữa Ruby và cậu trong lúc cậu đang chở Ruby bằng xe máy đi trên cầu Trường Tiền đông đúc xe cộ và người qua lại.

Bình luận: Con nít có suy nghĩ và cách suy luận riêng rất lô-gich. Đúng vậy, đi bằng xe ô tô thì trời mưa khỏi bị ướt và tất nhiên là khỏi tốn tiền mua áo mưa. Con người phải luôn lạc quan. Ngày mai nhất định phải tốt đẹp hơn ngày hôm nay và ngày hôm qua. Như có người nói vui rằng mất dép thì ta mua giày; mất xe đạp thì đi xe gắn máy và...áo mưa cũ không dùng được nữa thì mua xe ô tô thay thế...