Giấc mơ Oscar và lý giải của riêng tôi

    Hồi ở Mỹ, tôi may mắn được học hai lớp với giáo sư Vivien Zamel, một chuyên gia có tiếng về process writing và phải thừa nhận rằng những lớp đó đã khơi lại cảm hứng viết lách trong tôi và cách dạy rất riêng của cô cũng ảnh hưởng nhiều đến việc dạy học của tôi sau này, đặc biệt là các lớp Viết (Writing). Mỗi tuần, chúng tôi phải đọc rất nhiều bài báo và viết phản hồi; cuối học kỳ thì đóng lại thành tập và nộp để chấm điểm. Tuy vậy, ai muốn nộp bài hàng tuần cũng được. Vốn siêng năng và cũng thích viết lách nên tuần nào tôi cũng có bài nộp cho cô đọc. Nhưng có một lý do khác nữa, đó là vì tôi rất háo hức muốn đọc những nhận xét của cô trong mỗi bài viết. Cứ thế, mỗi tuần, tôi đều đặn có bài nộp để đến buổi học tiếp theo, được nhận lại những dòng phản hồi và say sưa đọc. Và trong quá trình này, tôi tình cờ nhận ra một điều khá thú vị. Đôi khi trong bài viết của mình có đề cập đến những chi tiết, ý tưởng, hình ảnh rất quen thuộc, đậm chất văn hóa Việt mà mình tâm đắc nhưng  thấy cô chẳng để ý gì đến chúng mà tỏ ra rất quan tâm đến những chỗ khác. Thì ra, những hình ảnh đó, trong mắt của một người phương Tây, không có ý nghĩa gì nhiều, hoặc giả họ không hiểu những khái niệm hay hình ảnh đó vì chúng vốn rất xa lạ với họ... Click on the pix the see its larger version/ Nhấp chuột vào hình để xem phiên bản lớn hơn.

    
    Dạo sau này, thình thoảng điện ảnh Việt Nam cũng có gởi vài phim dự giải giải Oscar và nói vui vui là "rớt ngay từ vòng gởi xe." Mà thật ra, ngay cả những đạo diễn của các phim được chọn đó cũng không mấy mặn mà với cuộc thi và thừa nhận rằng chuyện được giải là một giấc mơ xa vời. Việc phân tích, mổ xẻ để tìm nguyên nhân thì xin dành cho các nhà chuyên môn và những nhà sản xuất. Ở đây, tôi chỉ nêu lên suy nghĩ của riêng mình tập trung vào khâu chọn phim tham dự, nghĩa là liên quan trực tiếp đến những người tuyển chọn phim gởi đi thi, chứ không phải những người làm phim. Việc chọn những phim mang đậm bản sắc dân tộc không có gì sai vì chúng khẳng định bản sắc của chúng ta, đó là cái riêng, cái độc đáo của một nền văn hóa. Thế nhưng đôi khi, những cái khác biệt, vốn rất tiêu biểu và đặc trưng của chúng ta đó lại không nhận được nhiều như mong đợi sự đồng cảm và chia sẻ của người khác, đơn giản vì họ không hiểu và không quen thuộc với những cái đó. Có chăng trong một vài trường hợp, chỉ là khơi dậy sự tò mò, hứng khởi trong chốc lát trước những cái lạ của một miền đất khác, văn hóa khác. Tương tự như vậy với đề tài lịch sử. Một sự kiện lịch sử của  một triều đại cụ thể nào đó có thể có ý nghĩa rất to lớn đối với một đất nước, một dân tộc nhưng còn đối với cả thế giới thì lại xa lạ. Những cái tựa như Khát vọng Thăng Long, Long Thành cầm giả ca, Áo lụa Hà Đông… đôi khi ngay cả vài người Việt khi nghe còn không hiểu được ngay nữa, huống gì là người nước ngoài, đơn giản vì những câu chuyện đó mang ý nghĩa trong phạm vi một đất nước, một vùng đất, một địa phương.

   Chỉ khi nào những tác phẩm điện ảnh gởi đi dự thi của ta động chạm đến những đề tài đương đại mang tính phổ quát của nhân loại thì người ta mới hiểu hết, mà có hiểu thì mới chia sẻ và đồng cảm...

 

 

Comments

[HTV]

Đồng ý với anh dzụ này. Giống như biết ta mà không biết người vậy.
Giống như đãi người nước ngoài món đậu hũ-mắm tôm hay thịt cầy 7 món vậy.
Làm phim phải như "phở hay chả giò/chả ram" thì mới mong mang tới bàn tiệc Oscar được, không thì chắc chỉ bán dạo quanh nhà hát Kodak thôi :P

[Duong Lam Anh (to HTV)]

HTV,
Mà Oscar cũng sắp dời đi nơi khác rồi, sẽ không còn ở Kodak nữa...

[VC]

C goi y chut, anh R ma viet kich ban fim chac la cung co nhieu tiem nang lam chu ;). Anh R thich the loai nay khong?

[Duong Lam Anh (to VC)]

Anh tự thấy mình không viết loại fiction (hư cấu) được. Sở trường của anh vẫn là non-fiction.